rnLundi

Otirishiya Yavumbuye Umuvyeyi w'Imyaka 280-Yazigamye Neza: Ubuhinga Budasanzwe bwo Kuzigama Isandugu Busubiye Kwandika Amateka y'Iziko ry'Uburayi

Mar 30, 2026

Sima ubutumwa

Raporo ivuye ku munyamakuru wacu (Umunyamakuru atazwi izina) Vuba aha, Porofeseri Andreas Nerlich, umuhinga mu vy’indwara wo muri kaminuza ya Ludwig-Maximilians-München, yararongoye umugwi w’abashakashatsi mpuzamakungu kugira ngo urangize inyigisho ido n’ido y’ishengero ry’imyaka 280 ry’i München. ya Tomasi mweranda w’i Brasenstein, muri Otirishiya yo haruguru. Iryo koraniro ryarahishuye ku ncuro ya mbere ubuhinga bwo kuzigama isandugu butanditswe, rikaba ryaciye rimenya ugutahura kwa kera kw’ubuhinga bwo gutera imiti mu maziko mu Buraya bwo mu kinjana ca 18, kandi ritanga ibimenyetso vy’agaciro vy’umubiri vyo kwiga amateka ya kera y’amaziko yo mu Buraya.

Bivugwa ko iyo mummy, izwi mu karere ko ari "air-dried priest", yashizwe mu sandugu mu nzu yo hasi y'ishengero. Ivyo vyari vyemejwe n’ugupima amatariki n’ububiko bw’amateka bwa Franz Xaver Sidler von Rosenegg. Uwo mupadiri yavutse mu rwego rw’abanyacubahiro mu 1709, yarungitswe gukora nk’umupadiri wa Paruwase i St. Thomas am Brasenstein afise imyaka 31, aca apfa bukwi na bukwi mu 1746 afise imyaka 37. "igitangaza" inkuru y'akataraboneka mu karere.

Iyi nyigisho yahinduye "inkuru y'ubumara" yamaze igihe kirekire-igendagenda. Mu mwaka w’2000, abashakashatsi bo muri kaminuza ya Vienne barabonye ikintu c’uruziga c’uburebure bwa santimetero nka 1 mu nda yo hasi y’ibubamfu y’uwo mubiri biciye mu gupima imishwarara ya X-. Iciyo gihe, vyari bivugwa ko ari "capsule y'ubumara", bica bituma abantu bavuga ko uwo muherezi yari afise ubumara. Ariko rero, ubushakashatsi bwaherutse gukorwa mu 2025 bwerekana ko ico kintu mu vy’ukuri ari urudodo rw’ikiyo rwo mu mpuzu z’uwo mwimonki, rwoshobora kuba rwaguye mu nda mu gihe c’ugupfuka, atari ikintu co gushiramwo ubumara.

Biciye mu buryo butandukanye nk’ugupima umubiri n’ugupima igice c’umubiri, abo bashakashatsi bavumbuye ibanga ry’ingenzi ry’ukuzigama neza cane uwo mubiri-uburyo bwihariye bwo gutera imiti y’umubiri. Mu buryo butandukanye n’uburyo bwa kera bwo gutera umuti wo gufungura ivyuho vy’igikiriza n’ivy’inda kugira ngo umuntu akuremwo ingingo z’imbere, inkuta z’igikiriza n’iz’inda z’uwo muvyimba ntizikomeretse rwose. Abashakashatsi bakuye ibipande vyinshi vy’ibiti vy’imiberoshi n’ivy’imiberoshi, ibice vy’amashami, hamwe n’ibitambaro vy’ilino, ivy’imiberoshi, ivy’ubudodo budozwe n’ibindi bitambaro mu mfuruka y’inda yaco, kandi barabona n’ibimenyetso vy’ivyuma bita zinc chloride, arsenic n’ivyuma bita copper. Porofeseri Nerlich yavuze muri raporo y'ubushakashatsi ati: "Ibikoresho vyose vyo kwuzuza vyashizwe mu nzira y'umubiri, ivyo bikaba bitanywa amazi yo mu mubiri gusa kandi bikabuza umubiri gusenyuka, ariko kandi bikabungabunga ubutungane bw'ukuntu umubiri usa," yongerako yuko ubwo buryo bwo gupfuka umubiri ari bwo bwa mbere mu bwoko bwabwo bwavumbuwe muri kahise k'abantu.

Abashakashatsi biyumvira yuko intumbero y’intango y’ivyo bikoresho bidasanzwe vyo gutera imiti yari iyo gutuma umurambo wa Sidler utwarwa ingendo ndende ugasubira mu kigo ciwe c’i Waldhausen Abbey gifatanya na we kugira ngo uhambwe. Mu Buraya bwo mu kinjana ca 18-, ubuhinga bwa none bwo gukoresha amafiriji bwari buke. Ingaruka z’ukurwanya imigera no kwumisha z’umuti witwa zinc chloride be n’igikorwa co gufata ubukonje-c’ibipande vy’ibiti n’ibitambaro vyoshobora gutuma umubiri udashobora kubora, bikaba bihuye n’ivyo umuntu akeneye mu gutwara ibintu kure cane. Ariko rero, kubera uguhagarara kw’imiduga kwatewe n’intambara y’ugukurikirana ubutegetsi bwa Otirishiya canke izindi mpamvu zitazwi, amaherezo uwo mugambi wo gutwara uwo muvyimba ntiwashizwe mu ngiro, kandi uwo muvyimba umaze imyaka 280 uguma mu isandugu iri mu nzu yo hasi y’ishengero.

Uretse ubuhinga budasanzwe bwo gutera imiti, iyo nyigisho yaragaragaje kandi icatumye Sidler apfa vy’ukuri. Ivyo bipimo vya CT vyerekanye ibikomere vy’igituntu bimenyerewe mu mahaha yiwe, amahaha y’iburyo afatanye n’uruhome rw’igikiriza n’igihimba c’irondoka, kandi hakaba hariho uturongo twinshi tw’amabuye y’agaciro n’ibinogo vy’igituntu imbere. Abashakashatsi bafatanije n’ibimenyetso vy’umwotsi vy’ibisigazwa vy’umuyagankuba vyabonetse mu gusuzuma ivy’imitsi, bemeje ko Sidler yapfuye azize igituntu kidakira. Kunywa itabi igihe kirekire-n’ukugabanya uburyo bwo kurya kubera intambara mu myaka yiwe ya nyuma vyatumye yihuta urupfu.

Uwo munyamakuru yamenye ko ivyo bintu vyavumbuwe bitazuza gusa ikinogo mu bushakashatsi bwakozwe ku buhinga bwa kera bwo gutera imiti, ariko kandi vyerekana umuco udasanzwe wo muri Otirishiya wo gushingura. Dushingiye ku mategeko yerekeye amaziko yo muri Otirishiya, haba mu guturira canke mu guhamba mu sandugu, umuvyimba utegerezwa gushirwa mu mva ya bose. Muri izo, isandugu na yo nyene itegerezwa gukoreshwa mu guturira hamwe n’umubiri, kandi igiciro co gutangura c’isandugu y’igiti c’umuberoshi ni nk’amayero 900. Muri Otirishiya, isandugu si ikintu co gushiramwo umurambo gusa, ariko kandi itwara imigenzo y’amateka y’aho hantu n’ivyiyumviro vy’ubumuntu. Isandugu n’umubiri w’umuntu wapfuye mu gisagara ca St. Thomas am Brasenstein ni ivyabona vy’ukuri vy’uwo muco.

Muri iki gihe, uwo mugwi w’abashakashatsi warasohoye ivyavuye mu bushakashatsi bujanye n’ico kibazo mu kinyamakuru citwa Frontiers in Medicine. Abashakashatsi bavuze ko ubwo buryo bwo gutera umuti wo kwuzuza amabere bushobora kuba bwari busanzwe cane mu Buraya bwo mu kinjana ca 18-, ariko ntibwavumbuwe kubera ko imivyimba myinshi yabora. Mu gihe kizoza, bazorushiriza kwiga ukuntu ubwo buhinga bwo gutera imiti bukwiragira kugira ngo bashobore gutanga infashanyo nyinshi mu gusubizaho iterambere ry’ubuhinga bwo guzika bwo mu Buraya bwo muri iki gihe. Ico gishushanyo c'umuherezi "air-dried priest" kizoguma kiri mu nzu yo hasi y'ishengero ry'i St. Thomas am Brasenstein, kizoba ikimenyetso gihambaye c'umuco gihuza kahise n'ubu muri ako karere.

Wohereze Itohoza
CAO INtara ya HUIFENGYUAN IBITI CO., LTD
Isandugu z'ibiti, Ivyuma vy'ibiti, Ibikoresho vy'isandugu, Ivyuma vy'amaziko, Ivyuma vy'ibiti, Ibikoresho vy'ibiti n'ibindi.
Twandikire