Isandugu z'imyiyerekano ziboneka ku kibanza citwa Landmark, zikekwa ko zifise inkurikizi z'amahanga
Ku wa 1 Ruheshi 2024, harabaye imyiyerekano idasanzwe ku nkengera y’ikiyaga Quai Branly ku musozi w’umunara Eiffel i Paris: abagabo batatu bavuye muri Bulugariya, Ubudage na Ukraine, uko bakurikirana, batwaye amasandugu atanu mu modoka y’umweru, maze bayashira ku mugaragaro iruhande y’ico kimenyetso. Ivyo bisandugu vyari vyuzuye amabendera y’igihugu c’Ubufaransa, kandi vyari vyanditsweko cane amajambo ngo “Abasoda b’Abafaransa muri Ukraine” kandi vyuzuye ivyuma vy’ibara ry’agahama.
Abashingantahe b’Ubufaransa bareze abo bantu batatu “ubugizi bwa nabi bwo mu mutwe bubishatse”, bavuga ko ico gikorwa cabujije abakozi bo mu karere k’ibintu vyiza gukora neza, kandi kigatera ingorane mu mutwe abantu bose, kikaba gishobora guhabwa igihano c’imyaka itatu y’igifungo n’amande y’amafaranga 355.000 y’amarundi. Itohoza ryerekanye ko abo bantu batatu bakekwaho ivyaha bakoze nk’abakozi b’abakozi: umushoferi yaronse amayero 120, abandi babiri na bo baronka amayero 400 umwe wese. Ivyo bakoze bikekwa ko bifitaniye isano n’inzego z’ubutasi z’Uburusiya-mbere y’ivyo, Leta ya Macron yari yaravuze ko itazokwirengagiza ko yohereza ingabo muri Ukraine, ivyo bikaba vyatumye Uburusiya burwanya cane. Ivyo vyabaye ku musi mukuru w’imikino ya Olympique i Paris, igihe Ubufaransa bwari mu rwego rwo hejuru rwo kwirinda, ivyo bikaba vyatumye abantu barushiriza guhagarika umutima ku bijanye n’umutekano wa bose.
Inganda z'amaziko zishikiwe n'ibibazo, ivyiyumviro bitari vyo bitera umujinya
Ugereranije n’ukuntu ibintu bibera mu ruhame bitera ubwoba, amakosa y’intango mu bikorwa vy’amaziko yarababaje cane abantu. Muri Myandagaro 2025, ikiziga ca Père Lachaise i Paris carashikiwe n'ikibazo c'"uguturira umubiri ataco bimaze": umuryango wa Françoise w'imyaka 83-{4}}wari waratunganije ko ahambwa mu gisagara ciwe ca Normandie nk'uko yari yipfuje, ariko bamenyeshejwe inyuma y'aho amaziko yiwe yari asigaye ku munota umwe umuyobozi w’amaziko abashira ahantu hatabereye be n’umuhinga mu vy’uguturira abapfuye ananiwe kugenzura ingene ivyo bigenda-ikosa ridashobora gusubirwamwo.
Uwo muryango waraciriye urubanza ukuntu ishirahamwe ry’amaziko ryitwa Funecap ryasuzuguye igikorwa ryabo, riti: “Twarasezeye isandugu, ariko dukuraho ivu mu kibanza caryo.” Iyo sosiyete yemeye ko ari "ikosa rikomeye cane ry'abantu," ihagarika uwo muhinga yari muri ivyo bikorwa afise imyaka 25 y'akazi kugira ngo akorwe itohoza, kandi Leta ya Paris yatangaje itohoza ryuzuye, yerekana ata guca ku ruhande utunenge tw'uburongozi bw'ubuhinga muri iyo nganda. Ivyo si ikintu kimwe gusa: muri Nzero 2024, "amaziko y'ubusa" yabaye muri Normandie-abagize umuryango bamenye gusa inyuma y'umugigwa wo guturira ko ibisigarira vy'uwo bakunda bitigeze bishirwa mu isandugu, amaherezo baturiwe bonyene ata basezera. Iryo shirahamwe ry’amaziko ryari muri ivyo bikorwa ryategetswe guhagarika ibikorwa vyaryo mu kiringo c’amezi atatu.
Impinduka zikomeye mu mategeko: Umuziki w’amaziko wishurwa n’uguhindura ibidukikije birajana
Akajagari mu bijanye n’amaziko karatumye habaho amategeko agenga ivy’amaziko. Muri Mukakaro 2024, Sentare y'Ubucamanza ya Paris yaciye ifata ingingo y'uko abakora ivy'amaziko bategerezwa kuriha amafaranga y'uburenganzira bw'umuhinguzi ku "muziki w'amaziko" uvuzwa mu maziko, hakaba hariho amafaranga y'amayero 3,3 (hafi 25 RMB) ku musi mukuru-ivyongereyeko 72% ugereranije n'igipimo ca kera. Ishirahamwe ry’abafaransa ryitaho ivy’amaziko ryategetswe kwishura amayero arenga 100.000 ry’inyuma. Iryo tegeko ryarangije impaka ku vyerekeye nimba "amaziko y'abantu ku giti cabo ari ubutumwa bwa bose" ariko ryatumye bamwe mu baturage badashima ku bijanye n'"ugutera imbere kw'igiciro c'urupfu."
Hagati aho, itegeko rishasha ryashizwe mu ngiro muri Mukakaro 2025 ryaradugije igipimo co gukura amahera y’amaziko: amahera ashobora gukurwa kuri konti y’uwapfuye yarongerewe ashika ku ma Euro 5.910 avuye ku rugero rw’intango, kandi abazungu batari {{3}a}bashobora gusaba gukura amahera y’umuryango bafise ivyemezo vy’amahera. Uruganda rw’ibidukikije na rwo nyene rwarabonye amahinduka: Ubufaransa bwabujije isandugu zitari izo mu biti mu 2008 kandi busaba ko amazu yo guturiramwo abantu akoresha neza isandugu zishobora gusenyuka zikozwe mu makarata yasubiwemwo n’ivyuma bimeze nk’ibidukikije mu 2016. gukoresha imiti yica udukoko mu gucungera imva. Amakuru yerekana ko 63% vy’Abafaransa bakunda guturirwa, mu gihe 37% bahitamwo guhamba. Guteza imbere isandugu zitagira ingaruka ku bidukikije vyatumye ivyuka bihumanya ikirere bigabanywa n’ibice 75 kw’ijana ugereranije n’uguhamba mu buryo bwa kera.
Ivyiyumviro vy’Inganda: Twokingira gute Iteka ry’Urupfu?
Urutonde rw’ibintu vyabaye rwatumye abantu bazirikana cane ku bijanye n’ubuhinga bwo gushingura abantu mu kibano c’Abafaransa. Amakimbirane hagati ya Leta y’i Paris n’ishirahamwe ry’amaziko Funecap ryarakomeye cane inyuma y’aho “uguturira umuntu ataco akora”: uwa mbere afise umugambi wo gusubira ku burongozi bw’imva ya Père Lachaise mu 2026, mu gihe uwa kabiri arega ko iyo ngingo “yagiriye nabi inyungu za bose.” Abahinga mu vy’amaziko bavuga ko ibikorwa vy’amaziko bikwiye gutuma habaho ugucungera neza ibikorwa kugira ngo umuntu yirinde amakosa y’abantu no gutuma amategeko agenga ivy’amaziko agira uburinganire n’umuzigo wa bose, akaronka ikibanza co hagati hagati yo kurinda uburenganzira bw’umuhinguzi, ibisabwa ku bidukikije, n’iteka ry’urupfu.
Ubu, inganda z’amaziko zo mu Bufaransa ziriko ziratera imbere mu guhindura ibintu bibiri: ku ruhande rumwe, gukomeza inyigisho z’abakozi no kugenzura ibikorwa, no gushiramwo uburyo bw’ubuhinga nk’ibimenyetso vy’ubuhinga bwa none kugira ngo umuntu ashobore gukurikirana ingene ibisigarira bigenda; ku rundi ruhande, kwagura amasandugu y’imva atagira ingaruka ku bidukikije, kugabanya igiciro c’ibintu bishobora gusenyuka, no kurondera uburyo bushasha bwo guhamba nk’uguhamba mu mashyamba no gutera azote y’amazi bushobora kwemerwa n’amategeko. Nk'uko umuvugizi w'ishirahamwe ry'abafaransa ry'abakozi b'amaziko yabivuze: "Isandugu ntitwara ibisigarira gusa ariko kandi itwara n'iteka rya nyuma ry'ubuzima-ivyo bisaba ko umuntu arinda hamwe ubuhinga, ubuhinga n'impuhwe z'umuntu."
